Wachten: een (pedagogische) vaardigheid

Onlangs las ik het boek ‘Wachten; een levenshouding’ van Dirk Dewachter. Een prachtig boekje dat ik iedereen zou aanraden. Het deed me vaak pauzeren tijdens het lezen, iets waar ik me bij inbeeld dat de auteur het zou goedkeuren.

Want wachten, ja dat kunnen we niet zo goed. Dewachter schrijft er dus een heel boek over. Waarom het net wel heilzaam is, op sommige momenten. En dat wachten, is vaak als ouder ook niet gemakkelijk. Ergens op tijd geraken met kinderen is een heel ander karwei, dan heb je al helemaal geen zin om de fascinatie van je 3-jarige te delen over het kriebeldiertje dat over de grond kruipt. Wat in het beste geval helemaal oké is voor je kleuter, maar evengoed kan leiden tot een huilbui van protest. Het is altijd een afweging maar soms vraag ik me af wat de tijdsdruk ons oplevert, en wat het ons kost. Eigenlijk gaat het dus ook over vertragen en over kiezen. Op tijd komen en de verwondering van je kind (even) de kop indrukken, te laat komen en de verwondering van je kind (even) de kop indrukken of te laat komen en een momentje van verwondering en verbinding toelaten. Pedagogische gezien is in dit ene moment geen fout antwoord. Maar wat leren we ze met altijd voor optie 1 of 2 te kiezen? Dat tijdsdruk belangrijker is dan verwondering en nieuwsgierigheid.

Een ander scenario kan zijn wanneer het je kind even niet lukt om die toren te maken, dat item te tekenen of een level te spelen. Moeten we dan als ouder te hulp schieten? En onder welke vorm is dat dan? Of kunnen we even afwachten? Op onze handen gaan zitten en kijken hoe het verder gaat. Want wat als het met een of enkele extra pogingen toch lukt? Leren we ze dan niet net veel meer? Veerkracht, zelfvertrouwen, volharding, zelfverbetering,…

Ook van onze kinderen wordt vaker en vaker gezegd dat ze ongeduldig zijn. Mijn vijfjarige kan soms heel stellig bevelen dat ik x, y of z moet doen, en wel NU! Voor mij is dat een teken dat ze zich niet goed voelt in haar vel op dat moment . Ze wordt bazig om dat ongemak weg te schieten. ‘Pain based behavior[1]’ heet dat dan. En ja hoor, dat gedrag zie ik vaak tijdens of vlak voor een woede- of huilbui, of net tijdens machtsomkeerspel[2]. Mij lijkt het dan net heel zinvol om te wachten. En niet per se toe te geven aan de eis van mijn kind.

Wat niet wil zeggen dat ik niet aanwezig ben bij mijn kind of zomaar mijn kind negeert. Dewachter verwijst in zijn boek naar de term ‘watchfull waiting’, ik weet niet exact meer welke vertaling hij gebruikte, maar ik zou het vertalen als oplettend afwachtend. Wachten, opletten, observeren en kijken wat er dan gebeurt.

[1] P. Van Der Helm

[2] Een vorm van Attachement Play van A. Solter